Die Ontluikende Kerk en Konserwatiewe Amerikaanse Teologie

Kyk, dis alweer ek en my ongemak met die “Konserwatiewe-Evangeliese” (by gebrek aan ‘n beter beskrywing, of is dit dalk evangelies-konserwatief?) Amerikaanse teologie.  Die keer, soos ek kommentaar en reaksies lees op Brian McClaren se boeke.  Miskien moet ek vir eens en vir altyd myself ordentlik ingrawe in hulle teologie.  Maar dit sal eers moet wag….  Laat ek net eers bietjie agtergrond gee.

Ek is mos al geruime tyd skepties oor hulle teologie, veral nadat ek Christian Smith se boek, The Bible Made Impossible, gelees het (engelse blog hier).  Toegegee, hy het ‘n paar strooipoppe opgerig en sy tipering van die Biblisistiese (evangeliese) teologie het ook wye kritiek ontlok (sien Amazon.com).  Maar nogtans het hy ‘n paar geldige punte gemaak oor hulle teologie.  Verder het ek begin lees aan Brian McClaren se Generous Orthodoxy en Tony Jones se Better Atonement.  Dan is daar nog die kritiek uit NG Kerk geledere teenoor die “Emerging Church“, wat veral kritiek uitspreek teenoor Jones, McClaren en Rob Bell – terloops, ek het self kritiek teen Rob Bell se “Love Wins“; so eenvoudig, of eensydig is dit nie.  Gooi nog in dieselfde pot kommentaar en kritiek wat ek op die internet en blogs gelees het oor McClaren se sienings, en jy het behoorlik ‘n teologiese potjie aan die broei.  Terry Mattingly vra in ‘n blog oor McClaren of McClaren nog ‘n “evangelical” genoem kan word.  Vir my die ergste is dat Tim Mattingly 3 vrae gebruik om te bepaal of iemand nog “evangelical” is; 3 vrae wat myns insiens belaglik is as “toets” vir ware leer:

  1. Are biblical accounts of the resurrection of Jesus accurate? Did this event really happen?
  2. Is salvation found through Jesus Christ, alone? Was Jesus being literal when he said, “I am the Way, the Truth, and the Life. No one comes to the Father except through me” (John 14:6)?
  3. Is sex outside of marriage a sin?

Really“?  Is vraag 3 regtig ‘n toets vir ware leer?  Miskien is my vermoede oor die Amerikaners se teologie en veral perspektief oor seksualiteit nie so vergesog nie?  Maar dit eers daar gelaat.  Terloops, Greg Metzger het Brian McClaren die 3 vrae gevra wat Terry Mattingly blykbaar nooit gevra het nie (maar oor geskryf het).  Sy kommentaar kan hier gelees word.

My voorlopige gedagtes oor hierdie allegaartjie:

  1. Ek stem beslis nie met alles saam wat Brian McClaren sê nie, maar om te sê dat hy die evangelie verlaat het (sien sy respons hier), is darem te erg.  Trouens, daar is geweldig baie waarmee ek inderdaad saamstem.  Ek stem byv. saam dat wanneer konserwatiewe-evangeliese christene jou takel met “double binding” vrae wat jou in die moeilikheid het na beide kante toe, sal ek ook ongemaklik wees.  Dis soos Brian McClaren sê,: “do you still beat your wife”-vrae.  Daar is ‘n paradigma onderliggend aan sulke vrae dat ‘n eerlike antwoord byna onmoontlik is.  Soos ek in Christian Smith se boek ook opgemerk het: die konserwatiewe-evangeliese siening kan soms die Evangelie so verskraal dat daar van vreugde en LEWE min oorbly.  Ek stem byv. saam met hom op hierdie punt: “I didn’t go from being a supernaturalist to a naturalist: I went from a place of seeing a secular/natural world interrupted by a few sacred/miraculous interventions to living in a world where everything’s a miracle, where everything is shot through with the holy,…”  En oor die opstanding skryf hy – en daarmee kan ek met hom saam gaan – natuurlik glo hy in die opstanding, maar hy glo selfs in meer as net die fisiese opstanding, soos so baie evangelies-konserwatiewes wil hoor.  Menslike woorde kan sulke Goddelike ooblikke tog nie volledig beskryf nie.  Soos Paulus sê, ons sien maar in ‘n dowwe spieel en dit vertel ons!
  2. Ek is nog nie seker presies wat hulle (dis nou McClaren, Jones e.a.) presies bedoel met hulle afwysing van die “penal substitutionary atonement” nie, maar ek stem weereens saam dat wat die konserwatiewe-evangeliese Amerikaners sien as “salvation“, is te eng.  Dis baie meer as net “verlossing van die hel”.  Dis nuwe lewe, dis herstelde lewe en verhouding met God, dis ‘n oorwinningsperspektief (dankie Danie Louw); dis nie net ‘n “wegraping” uit die hel na die hemel nie.  Die hoog aangeskrewe Engelse teoloog, NT Wright (in Simply Jesus) stem hiermee saam: God se Koninkryk is vir hier en nou; dis nie bloot ‘n “pie in the sky” nie; en so is ons duidelik op kweekskool deur Prof Bethel Muller gedrill.  Manne, moenie die evangelie ‘n “pie in the sky” maak nie!  McClaren skryf: “As I understand it now, it means something much closer to liberation (evoking the Exodus), rescue from being held captive by “this present evil age,” restoration on the path to original goodness, reconciliation with God, neighbor, enemy, self, and planet … reintroduction to abundant life, shalom, the reign or commonwealth of God, the healing of the earth. Ask me if Jesus is central to all this and I can give an enthusiastic yes.
  3. Waarmee ek nie saam stem nie, is dat daar nie ander weë buite die Messias, die Christus is om hierdie herstelde verhouding met God te hê nie.  Ek is egter nie seker dat dit presies is wat hy sê nie, as hy skryf: “Nor do I think it’s wise to assume that “through me” in (John) 14:6 means “through the Christian religion,…“; die artikel gee te min inligting.  Maar wat ek weereens saam stem is dat die styl van ons omgang met ander gelowe, nie noodwendig die Christus-karakter verteenwoordig nie; en ons geskiedenis is ook nie so mooi nie.  Dink maar aan die inkwisissie, die vervolging in Europa wat die hugenote hiernatoe laat vlug het, apartheid ens..  Soms neig ons baie na aan byv. die moslem-ekstremistiese rigting wanneer daar by ons “haat” vir enige teologie of geloof anders as dié in Christus is.  Ek verstaan die rede: getrouheid en lojaliteit aan Christus; maar ek dink nie Jesus het ooit bedoel ons moet mekaar met ‘n passie haat nie.  Blykbaar gaan McClaren se boek, A New Kind of Christianity, maar veral sy nuwe boek  Why did Jesus, Moses, the Buddha, and Mohammed Cross the Road?  hieroor.

Wat is “Evangelies”?  Evangelie kom van die Griekse woorde euangelion wat GOEIE NUUS beteken.  Ek dink inderdaad dat die Christelike kerk (en lyk my, die konserwatiewe-evangeliese Amerikaners) soms vergeet dat die evangelie van Jesus Christus die koms van die GOEIE NUUS was.  As ons verkondiging, ons kerklike lewe nie meer goeie nuus in mense se lewe bring nie, het ons iewers die punt gemis!  God het nooit die bedoeling gehad dat glo in Hom pyn, skuldgevoelens en “hel op aarde” moes wees nie.  Ja ek weet talle gaan nou weer die ander kant van die muntstuk ook wil uitlig. Ek ontken dit nie, maar ek verkies (persoonlik nou) om eerder vas te hou aan die vreugde karakter van die Evangelie, as die straf en “fire en brimstone“.  Van die eerste bladsye af waar God Abraham roep, was die bedoeling dat dit ‘n vreugde sou wees; dat Hy geseën sou wees sodat ander deur hom (hulle) geseën sou wees.  Dis nou maar my perspektief….

Ek vermoed my halwe instemming met hom, hang saam met my ongemak met die konserwatiewe-evangeliese Amerikaanse teologie vs. ons Gereformeerde teologie.  En weereens het ek groot waardering en dankbaarheid vir die goeie Gereformeerde teologie waarin ek geskool is deur Johan Heyns, Flip Theron, Willie Jonker en kie.  Ek dink McClaren maak tog ‘n belangrike punt naamlik dat dit dalk nie hierdie goed is wat hom in onguns by die konserwatiewe-evangeliese laat bring het nie, maar eerder dat hy nie meer instem met die eng, swart-wit denke van die konserwatiewe-evangeliese wat net dink in terme van “hulle as gereddes” en al die ander as verlorenes.  So eenvoudig is dit nie.

En ons (dis nou my kerk), ek dink nie ons is naastenby so eng soos die konserwatiewe-evangeliese Amerikaners nie.  Daarom dat ek deesdae dink dat kritiek teen Jones, Mclaren en kie, sogenaamde Emerging Chruch teoloë, nie heeltemal geregverdig is nie; nie uit ons teologie nie.  Miskien het diegene wat kritiek teen hulle lewer nog nie klaar gelees en gedink nie!

Toegegee, ek het ook nog nie klaar gelees en gedink nie, maar dis solank my gedagtes……

PS: Ek gee toe dat dit basies onmoontlik is om presies ‘n “label” te gee vir die konserwateiewe-evangeliese groep aan die een kant, en die liberale protestante groep aan die ander kant.  Presies wat is elkeen, wat glo hulle?  Is daar dalk baie wasige skeidslyne tussen hulle?  Inderdaad.  Ek probeer maar dieselfde terme gebruik wat die blog skrywers gebruik om mense in bokse te plaas en reageer daarop.  Wanneer ek na konserwatief-evangelies verwys, is dit dieselfde groepering wat ek ook in my ander blogs gebruik het, nl. Christian Smith se definisie van biblisiste.   ‘n Ander interressante feit oor die Amerikaanse teologie is dat hulle baie meer charismaties-georienteerd is as byv. die hoofstroom Afrikaanse kerke in Suid-Afrika, wat meer gereformeerd-protestant is.  En laastens, die Amerikaanse kerke is meestal independentisties, nie soos ons in ringe en sinodes gekoppel nie.  Baie sal dit ‘n voordeel noem, ek sien dit as ‘n nadeel.

###

Lewer kommentaar

Verskaf jou besonderhede hieronder of klik op 'n logo om in te teken:

WordPress.com Logo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by WordPress.com. Log Out / Change )

Twitter picture

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Twitter. Log Out / Change )

Facebook photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Facebook. Log Out / Change )

Google+ photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Google+. Log Out / Change )

Connecting to %s